Zwavelstokjes

’s Avonds lees ik momenteel voor uit een sprookjesboek. Vanavond koos Hans het sprookje van het meisje met de zwavelstokjes. Ik had geen idee. Net als bij het meisje met de eierstokjes, de parodie van Herman Finkers, klonk de titel bekend maar kon ik niks vertellen over de inhoud. Nu wel. Het meisje met de zwavelstokjes is het droevigste sprookje dat ik ooit heb gelezen, en het droevige einde zag ik ook niet aankomen. Als niet toevallig het sprookje daarna bij het programma twee voor twaalf werd genoemd, had ik er nu niks over geschreven. Maar dat gebeurde wel, dus voilá.

Het blijkt hier te gaan om een protestsprookje van H.C. Andersen tegen het aan hun lot overlaten van de armen. Het meisje had niks, geen schoenen, geen jas, geen moeder, alleen een zuipende, scheldende vader. Ze probeert zwavelstokjes te verkopen maar niemand koopt op die betreffende koude dag. Naar huis durft ze niet want dan zal haar vader boos zijn omdat ze niks verkocht. Om zich zelf te warmen steekt ze een zwavelstokje aan en krijgt een visioen van een warme kachel. Ze steekt er nog één aan en krijgt een visioen van eten. Uiteindelijk steekt ze ze allemaal aan en ze ziet haar overleden grootmoeder die haar glimlachend wenkt. Het meisje smeekt of ze met haar oma mee mag en haar oma neemt haar mee naar een warme plek waar ze geen honger en kou meer lijdt. De volgende dag vinden mensen het meisje dood in de sneeuw. Een glimlach om haar mond. Bam! Droeviger had ik het zelf niet kunnen verzinnen. Hans was slechts teleurgesteld dat het verhaaltje afgelopen was en informeerde gelijk naar het verhaal op de volgende bladzijde: Ali B. en de veertig rovers.

In Nederland kennen we intussen andere problemen, maar in andere landen is het verhaal misschien nog wel actueel. Hier zou het land op zijn kop staan als zoiets zou gebeuren. We zouden het een week later weer vergeten zijn, maar toch. De verzorgingsstaat heeft zijn intrede gedaan en onze verantwoordelijkheid voor de armen overgenomen. Nu er aan de stoelpoten van de verzorgingsstaat gezaagd wordt, moeten we misschien zelf weer ouderwets gaan verzorgen. Misschien zou links wat minder hard zagen dan rechts, maar dat er gezaagd wordt is geen pesterij, maar een poging tot reparatie van wat kapot is gemaakt door inhalige beleggers. Hans Christaan Andersen noemde ze met een vooruitziende blik: de mensen die geen zwavelstokjes kochten en die het meisje aan haar lot overlieten. Om het leed enigszins te verzachten gaf hij het meisje een glimlach toen ze stierf. Ze mocht met haar oma mee. Omdat veel mensen tegenwoordig ernstig twijfelen of je wel met je oma mee mag als je sterft, is het voor de gemoedsrust misschien goed om vooral wel zwavelstokjes te kopen. Misschien had Andersen het niet moeten doen, van die glimlach. Voor het shockeffect. Koud, kil, honger, niet naar omkijken, geen visioen, ellende, dood, klaar. Maar dan was het geen sprookje, maar een verhaal. Dat werd een paar jaar later in Frankrijk geschreven en heette Remi, alleen op de wereld.

Advertenties

2 reacties op “Zwavelstokjes

  1. Laurent schreef:

    Oh, nou herinner ik me dat sprookje weer. Erg verdrietig, inderdaad.

  2. Irene schreef:

    Nee dan was het marxisme geweest, met Verelendung en (hoopte Marx dan) opstand van het proletariaat. Ook wel een soort sprookje eigenlijk.

Zegt u het maar

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s