Determinsime

Ik kende van vroeger het begrip predestinatie, wat ik eigenlijk vertaalde met geschiftheid. Tenminste, de ernstigste vormen ervan, waarin gesteld wordt dat het niet uitmaakt wat je doet, want God heeft het toch al bepaald. Eigenlijk is je vrije wil je afgenomen en kun je doen wat je wilt, het staat toch al vast of je uitverkoren bent of niet. Ik haalde mijn schouders op en probeerde ondertussen uit de buurt te blijven van de waanzinnige die mij dit leerde.

Onlangs keek ik Stephen Hawking, toch bepaald niet iemand die je de term geschift zou opplakken, en die beweerde exact hetzelfde. Of eigenlijk beweerde hij het niet, hij vroeg zich af of mensen wel een vrije wil hebben. Niet omdat de Franse wiskundige en astronoom Laplace daaraan twijfelde, maar omdat hersenscans hadden laten zien dat voordat het bewustzijn een keuze maakt, die keuze in het onderbewustzijn al is gemaakt.

Om gek van te worden. Eerst blijkt de godsdienstwaanzinnige misschien gelijk te hebben, vervolgens lijkt Hawking zijn gezonde verstand te verliezen en tenslotte moet ik mijn onderbewustzijn nu constant in de maling nemen. Want er komt een t-splitsing aan en ik weet nog niet of ik links of rechts ga. Ik beslis links, maar omdat mijn onderbewuste dit kennelijk al voor mij beslist had, ga ik toch snel rechts. Mijn onderbewuste is ook niet gek natuurlijk, en had deze draai al voorzien, waardoor ik toch weer linksaf ga. En zo ga ik door tot ik het zelf niet meer kan volgen. Je kunt er niet aan ontkomen. Een zwart gat.

En toch, Herman, u weet wel, diegene wiens leven nu al was bepaald, en van wiens jongensdromen alleen het oud worden was gehaald, die Herman lukte het. Die was ineens los van alles en nam voorzichtig een beslissing die nog niet van te voren vast lag. Welke, dat weten we niet precies, omdat het lied dat niet vertelt. En zolang we dat niet weten, kon hij nog elke beslissing nemen en rekent hij af met de geleerde en de religieuze.

Advertenties

7 reacties op “Determinsime

  1. von Bloghausen schreef:

    Ik vind hem een beetje een suffe lul. Wie leest nou 100x de krant?

  2. Ximaar schreef:

    Ik heb ooit begrepen dat dergelijke zaken in onze ‘reptielen’-hersenen bepaalt worden en dat de hersenen die daar later bij geëvoleerd zijn slecht vat hebben op dat dictatorgedeelte. En dat die reptietelen hersenen belangrijk zijn zodat je levensfuncties als hartslag en ademen doorgaan, maar dat dat setje ook akelig conservatief is. Zo willen kinderen niet naar bed en als ze er eindelijk in liggen willen ze er niet meer uit. Het steeds opsteken van een nieuw sigaret schijnt er ook vandaan te komen. Het is erg moeilijk om dat gedeelte in bedwang te houden door redenering.

    Het voorbestemd zijn zou je daar aan kunnen koppelen. Als je vader altijd vrachtwagen rijdt, dan gaat een zoon dat ook doen. In onze familie is dat al 4 generaties zo. Ik wilde ook ooit vrachtwagenchauffeur worden en zo rond m’n 16de nam ik een beslissing om geen rijbewijs te halen. Dat heeft mijn leven duidelijk op een ander spoor gezet dan mijn jongste broer die een soort kopie van mijn vader en (over-)grootvader is. Toch lijk ik wel op hen omdat ik van zwerven hou en dat kan ook op een fiets heb ik gemerkt.

    Om je leven een wendig te geven zijn daarentegen maar hele kleine zetjes nodig. Die zetjes geef je het beste als je de tijd hebt en goed hebt geslapen. Onder druk neemt die reptielendictator zo het roer over en bepaalt voordat je bewustzijn iets kan bepalen.

  3. Fien. schreef:

    Ik denk dat je aan vakantie toe bent.
    En over welke Herman heb je het?

  4. raamopen schreef:

    Als die T-splitsing om die baan van 28 juni gaat, wens ik je een goede keuze toe.

Zegt u het maar

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s